Mentoring jako skuteczna forma rozwoju zawodowego personelu pielęgniarskiego w obszarze leczenia ran

Wyzwania i perspektywy

Współczesna praktyka pielęgniarska wiąże się z koniecznością posiadania rozwiniętych umiejętności praktycznych, samodzielności w działaniu oraz stałego podnoszenia kwalifikacji zawodowych. Jednym z narzędzi wspierających rozwój kompetencji zawodowych jest mentoring rozumiany jako proces przekazywania wiedzy, doświadczenia oraz wspierania mniej doświadczonych pracowników przez osoby posiadające większy dorobek naukowo-kliniczny. Celem niniejszej pracy było przedstawienie znaczenia mentoringu w rozwoju zawodowym pielęgniarek, ze szczególnym uwzględnieniem obszaru leczenia ran. W pracy omówiono zastosowanie mentoringu w medycynie i pielęgniarstwie, zmiany zachodzące w systemie kształcenia pielęgniarek w Polsce oraz rosnącą rolę pielęgniarek w opiece nad pacjentem z raną przewlekłą. Analiza literatury wskazuje, że mentoring może sprzyjać rozwojowi kompetencji klinicznych, skuteczniejszej adaptacji zawodowej początkujących pracowników oraz podnoszeniu jakości świadczonej opieki.

Pojęcie mentora ma swoje źródło w mitologii greckiej, a konkretnie w Odysei Homera. 
Gdy Odyseusz wyruszał na wyprawę trojańską, powierzył swój majątek oraz edukację syna Telemacha opiece lojalnego starszego przyjaciela o imieniu Mentor. Z biegiem czasu imię Mentora stało się nierozerwalnie związane z praktyką, którą obecnie określamy mianem mentoringu [1]. W literaturze istnieje kilka definicji mentoringu. Jedna z nich wyjaśnia, że jest to relacja między dwiema osobami, w której ta o większym doświadczeniu, wiedzy lub wyższej randze uczy i wspiera drugą stronę oraz doradza jej w rozwoju zawodowym i osobistym, kształtując model uczeń–mistrz [2]. 
Mentoring z zasady opiera się na współdziałaniu pomiędzy doświadczonym specjalistą a osobą znajdującą się na początku drogi zawodowej lub rozwijającą dopiero swoje kompetencje. Istotą tego procesu jest przekazywanie wiedzy praktycznej, wspieranie rozwoju, motywowanie oraz pomoc w rozwiązywaniu problemów pojawiających się w środowisku pracy [3]. W odróżnieniu od klasycznych metod dydaktycznych mentoring ma charakter bardziej indywidualny, a jego skuteczność opiera się na wzajemnym zaufaniu i systematycznym kontakcie mentora z podopiecznym. 
Współcześnie mentoring znajduje zastosowanie w środowisku akademickim, biznesowym i medycznym. Jego wdrożenie pomaga studentom w nabywaniu niezbędnych umiejętności zawodowych, poszerzaniu wiedzy na temat potencjalnych ścieżek kariery i dopasowaniu się do aktualnych wymagań rynku pracy [4].
W kształceniu studentów kierunków medycznych (pielęgniarek i pielęgniarzy) mentoring odgrywa kluczową rolę z uwagi na specyfikę przejścia od nauki teoretycznej do praktyki klinicznej – etapu, z którym wiążą się poważne obciążenia natury zarówno zawodowej, jak i emocjonalnej [4]. Bez wątpienia uwarunkowania demograficzne, charakteryzujące się postępującym starzeniem populacji, redefiniują wymogi stawiane kadrze pielęgniarskiej. Wykształcenie samodzielnego praktyka, gotowego do podejmowania odpowiedzialnych decyzji klinicznych w zespole terapeutycznym, wymaga wdrożenia systemowych form wsparcia, wśród których szczególne miejsce zajmuje mentoring [3, 5].
Celem pracy jest przedstawienie roli mentoringu w rozwoju zawodowym pielęgniarek, ze szczególnym uwzględnieniem tematyki leczeniu ran.
Niniejszy artykuł ma charakter poglądowy. Dokonano analizy piśmiennictwa krajowego i zagranicznego dotyczącego mentoringu, rozwoju zawodowego pielęgniarek oraz obszaru leczenia ran. Ponadto wykorzystano regulujące akty prawne i standardy kształcenia pielęgniarek w Polsce [6, 7].

Mentoring w medycynie i pielęgniarstwie

Pierwszym udokumentowanym w historii przypadkiem mentoringu w medycynie był ten sprawowany przez Williama Oslera nad Harveyem Cushingiem, jak się później okazało, jednym z najsłynniejszych neurochirurgów swoich czasów [8]. Równie bogate tradycje w tym zakresie ma profesja pielęgniarska. Historia pielęgniarstwa wskazuje, że Florence Nightingale była pierwszą mentorką w dziedzinie pielęgniarstwa. Badania archiwalne ujawniają relację o charakterze mentorskim pomiędzy Nightingale a Rachel Williams, przełożoną...

Ta część serwisu dostępna jest
tylko dla prenumeratorów.

Zaloguj się, aby uzyskać dostęp do materiałów.

Nie masz jeszcze dostępu?

Wybierz prenumeratę i zyskaj dostęp do pełnej
zawartości serwisu.

Przypisy