Ochrona prawna pielęgniarek w miejscu pracy

Prawo

Zawód pielęgniarki należy do grupy zawodów o szczególnym znaczeniu społecznym, a jednocześnie o wysokim stopniu odpowiedzialności prawnej, etycznej i organizacyjnej. Współczesne realia systemu ochrony zdrowia powodują, że pielęgniarki wykonują swoją pracę w warunkach zwiększonego obciążenia psychicznego i fizycznego, są narażone na agresję ze strony pacjentów i ich rodzin, jak również na presję organizacyjną pracodawców oraz ryzyko odpowiedzialności zawodowej bądź cywilnej, a niekiedy nawet karnej. Z tego względu zagadnienie ochrony prawnej pielęgniarek w miejscu pracy ma fundamentalne znaczenie z perspektywy zarówno bezpieczeństwa personelu medycznego, jak i jakości udzielanych świadczeń zdrowotnych. Niniejszy artykuł ma na celu kompleksowe przedstawienie podstaw prawnych ochrony pielęgniarek, przysługujących im uprawnień, mechanizmów reagowania na naruszenia prawa oraz instrumentów, z których mogą korzystać w przypadku konfliktów z pracodawcą, pacjentem lub innymi członkami zespołu medycznego.

Pielęgniarka wykonująca zawód na podstawie prawa wykonywania zawodu w podmiocie leczniczym posiada szczególny, niejako podwójny status prawny. Z jednej strony jest pracownikiem w rozumieniu prawa pracy lub osobą świadczącą pracę na innej podstawie prawnej (np. umowa cywilnoprawna, kontrakt), z drugiej – przedstawicielem zawodu zaufania publicznego, którego działanie opiera się na przepisach regulujących wykonywanie zawodów medycznych. To oznacza, że pielęgniarka podlega jednocześnie regulacjom prawa pracy, prawa cywilnego, prawa karnego oraz odpowiedzialności zawodowej.

Status prawny pielęgniarki jako pracownika i zawodu zaufania publicznego

Podstawowym aktem prawnym regulującym wykonywanie zawodu pielęgniarki i położnej jest Ustawa z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej. Określa ona m.in. zasady uzyskiwania prawa wykonywania zawodu, zakres samodzielności zawodowej, obowiązki zawodowe oraz odpowiedzialność zawodową. Jednocześnie do pielęgniarek zatrudnionych na podstawie umowy o pracę pełne zastosowanie mają przepisy Kodeksu pracy, w tym te dotyczące czasu pracy, wynagrodzenia, bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ochrony trwałości stosunku pracy. Istotne znaczenie ma również ustawa o działalności leczniczej, która reguluje organizację podmiotów leczniczych oraz obowiązki pracodawców w zakresie zapewnienia personelowi medycznemu odpowiednich warunków pracy. Ochrona prawna pielęgniarek wynika zatem z wielu aktów prawnych, które należy analizować łącznie.
Podstawową formą wykonywania pracy przez pielęgniarki pozostaje stosunek pracy, który zapewnia najszerszy zakres ochrony prawnej. Ochrona ta obejmuje m.in. stabilność zatrudnienia, prawo do bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, ochronę przed dyskryminacją oraz szczególne gwarancje w zakresie czasu pracy i wynagrodzenia. W praktyce coraz częściej spotyka się także wykonywanie zawodu na podstawie umów cywilnoprawnych, co znacząco jednak ogranicza zakres ochrony pracowniczej i przenosi sporą część ryzyka pra...

Dalsza część jest dostępna dla użytkowników z wykupionym planem

Nowoczesne pielęgniarstwo - codzienne wsparcie pracy w branży pielęgniarskiej

Co 3 miesiące otrzymuj nowe, merytoryczne czasopismo, które łączy rozwój zawodowy z wyzwaniami praktyki pielęgniarskiej.

Aktualne doniesienia technologiczne
Praktyczna wiedza i bogata bibliografia
Opisy przypadków klinicznych
Etyka zawodu bez tabu
Prawo i zmiany ustawowe
Dostęp online – zawsze i wszędzie!
Nowoczesne pielęgniarstwo - codzienne wsparcie pracy w branży pielęgniarskiej

Przypisy