Zawód pielęgniarki należy do grupy zawodów o szczególnym znaczeniu społecznym, a jednocześnie o wysokim stopniu odpowiedzialności prawnej, etycznej i organizacyjnej. Współczesne realia systemu ochrony zdrowia powodują, że pielęgniarki wykonują swoją pracę w warunkach zwiększonego obciążenia psychicznego i fizycznego, są narażone na agresję ze strony pacjentów i ich rodzin, jak również na presję organizacyjną pracodawców oraz ryzyko odpowiedzialności zawodowej bądź cywilnej, a niekiedy nawet karnej. Z tego względu zagadnienie ochrony prawnej pielęgniarek w miejscu pracy ma fundamentalne znaczenie z perspektywy zarówno bezpieczeństwa personelu medycznego, jak i jakości udzielanych świadczeń zdrowotnych. Niniejszy artykuł ma na celu kompleksowe przedstawienie podstaw prawnych ochrony pielęgniarek, przysługujących im uprawnień, mechanizmów reagowania na naruszenia prawa oraz instrumentów, z których mogą korzystać w przypadku konfliktów z pracodawcą, pacjentem lub innymi członkami zespołu medycznego.
Autor: Anna Popławska
Rozszerzenie kompetencji pielęgniarek w zakresie ordynowania leków, wystawiania recept oraz kierowania pacjentów na określone świadczenia zdrowotne stanowi jedno z najbardziej znaczących osiągnięć modernizacyjnych polskiego systemu ochrony zdrowia w ostatnich latach. Proces ten, zapoczątkowany w 2016 r., a następnie stopniowo pogłębiany kolejnymi aktami wykonawczymi, był odpowiedzią na rosnące potrzeby populacyjne, niedobory kadrowe wśród lekarzy oraz konieczność racjonalnego wykorzystania zasobów medycznych. Z perspektywy prawnej oznaczał on redefinicję tradycyjnego modelu podziału kompetencji pomiędzy zawody medyczne i prowadził do nadania pielęgniarkom roli bardziej autonomicznej i decyzyjnej. Towarzyszy temu jednak zwiększenie zakresu odpowiedzialności zawodowej, cywilnej i karnej, co wymaga pogłębionej refleksji nad sposobem wykonywania nowych uprawnień.