Tajemnica zawodowa pielęgniarki

Podstawowym przepisem regulującym tajemnicę zawodową pielęgniarki jest art. 17 Ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej. Zgodnie z tym przepisem pielęgniarka i położna są obowiązane do zachowania w tajemnicy informacji związanych z pacjentem, uzyskanych w związku z wykonywaniem zawodu.
Przepis ten jest dość zwięzły, ale jego praktyczne znaczenie jest bardzo szerokie. Po pierwsze, obejmuje „informacje związane z pacjentem”, a więc nie tylko informacje medyczne w ścisłym tego słowa znaczeniu. Po drugie, chodzi o informacje uzyskane „w związku z wykonywaniem zawodu”, a zatem nie tylko w trakcie formalnej czynności medycznej, ale także przy okazji dyżuru, rozmowy z pacjentem, kontaktu z rodziną, prowadzenia dokumentacji, uczestnictwa w odprawie, pracy w gabinecie zabiegowym, punkcie szczepień, poradni, oddziale szpitalnym, zakładzie opiekuńczo-leczniczym, domu pacjenta czy w systemie teleinformatycznym.
Równolegle tajemnicę informacji związanych z pacjentem ujęto w Ustawie o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Pacjent ma prawo do zachowania w tajemnicy przez osoby wykonujące zawód medyczny informacji z nim związanych, uzyskanych w związku z wykonywaniem zawodu medycznego. To oznacza, że tajemnica zawodowa pielęgniarki ma dwie strony: 

• z punktu widzenia pielęgniarki jest obowiązkiem, 
• z punktu widzenia pacjenta jest jego prawem.

W kontekście tajemnicy znaczenie ma również Kodeks etyki zawodowej pielęgniarki i położnej. Nakłada on obowiązek przestrzegania tajemnicy zawodowej i zakazuje ujawniania informacji o pacjencie oraz jego środowisku rodzinnym lub społecznym uzyskanych w związku z pełnieniem zawodu, chyba że wyłączenie tajemnicy wynika z przepisów prawa. W praktyce oznacza to, że nawet jeżeli określone zachowanie nie doprowadziłoby do odpowiedzialności karnej, może być oceniane jako naruszenie zasad etyki zawodowej.
W kontekście rozważań na temat pielęgniarskiej tajemnicy zawodowej nie można pominąć przepisów o ochronie danych osobowych, w tym RODO. Dane dotyczące zdrowia należą do szczególnych kategorii danych osobowych. Ich przetwarzanie jest dopuszczalne m.in. wtedy, gdy jest niezbędne do celów profilaktyki zdrowotnej, diagnozy medycznej, zapewnienia opieki zdrowotnej lub leczenia, pod warunkiem że dokonuje go osoba podlegająca obowiązkowi zachowania tajemnicy zawodowej albo odbywa się ono na jej odpowiedzialność. Tajemnica zawodowa jest więc jednym z istotnych zabezpieczeń leg...